fbpx

NEWS:

ROŚLINY JEDNOROCZNE UPRAWNE

Kapusta rzepak – Brassica napus L. var. napus

Rodzina: Brassicaceae – kapustowate

tab_stanowiskoStanowisko:

słoneczne

tab_glebaGleba:

żyzna, próchniczna, zasobna w składniki pokarmowe

tab_termin-kwitnieniaTermin kwitnienia:

V – rzepak ozimy; VI –VII – rzepak jary

tab_dlugosc-kwitnieniaDługość kwitnienia:

3-4 tyg.

tab_rozmnazanieRozmnażanie:

siew nasion

tab_wydajnosc-miodowaWydajność miodowa:

80-240 kg/ha – rzepak ozimy;
60-80 kg/ha
rzepak jary

tab_wydajnosc-pylkowaWydajność pyłkowa:

60-170 kg/ha

tab_kolor-obnozyKolor obnóży:

zielonkawożółty

kapusta_rzepak_(1)
Kapusta rzepak
Brassica napus L. var. napus
[DE] Der Raps
[EN] Rapeseed, rape

Roślina jest mieszańcem kapusty polnej i warzywnej. Obecnie nie występuje w stanie dzikim, jest jedynie uprawiana. Zalicza się ją do najważniejszych roślin oleistych w Europie Środkowej. Występuje w formie jarej i ozimej. Jej cykl życiowy może trwać rok lub dwa.

Wykształca cienki korzeń oraz pędy pokryte sinym nalotem woskowym, osiągające do 1,6 m wysokości. Liście wyrastające w górnej części łodygi są siedzące (nie mają ogonków), lancetowate, zazwyczaj ząbkowane, zaś te w dolnej części łodygi oraz odziomkowe mają lirowaty kształt i wyrastają na ogonkach.

Kwiaty zbudowane są z 4 działek kielicha i 4 płatków korony, 6 pręcików różnej długości (2 zewnętrzne są krótsze, 4 wewnętrzne dłuższe) i jednego słupka. Kwiaty wydzielają charakterystyczny zapach, który zwabia pszczoły nawet z dużej odległości. Owocem jest łuszczyna.

Z nasion uzyskuje się olej spożywczy i sałatkowy, produkuje się z niego także margarynę, szare mydło, pokost i biopaliwa. Dawne odmiany rzepaku miały wysoką zawartość kwasu erukowego o działaniu szkodliwym na serce, obecnie zaś uprawia się głównie odmiany bezerukowe.

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Kwiaty rzepaku stanowią bardzo dobre źródło pokarmu białkowego. Uwalnianie pyłku trwa od godzin rannych do wieczora. W pierwszym dniu życia kwiatu pręciki zazwyczaj są już wypylone. Robotnice oblatujące kwiaty rzepaku zbierają pyłek tylko z czterech dłuższych pręcików pozostawiając dwa krótsze niewykorzystane.

Stąd, mimo że wydajność pyłkowa rośliny wynosi powyżej 100 kg/ha, pszczoły wykorzystują jedynie 30-50 kg. Pszczoły formują duże (ciężar pary obnóży waha się od 7,9-23,3 mg), zielonkawożółte obnóża. Jeden kwiat rzepaku ozimego produkuje 0,7-1,2 mg pyłku. Wydajność pyłkową gatunku oszacowano na 60-170 kg/ha.

kapusta_rzepak_(19)
Kapusta rzepak. Fot. Aneta Sulborska

Rzepak wymaga słonecznych stanowisk oraz żyznych, bogatych w składniki pokarmowe, dość zwięzłych gleb. Na glebach lekkich jego uprawa jest raczej zawodna. Rozmnaża się z nasion wysiewanych między 10 a 25 VIII (rzepak ozimy) lub w III (rzepak jary).


Facelia błękitna (= facelia wrotyczolistna)Phacelia tanacolia Benth.

Rodzina: Boraginaceae – ogórecznikowate

tab_stanowiskoStanowisko:

słoneczne

tab_glebaGleba:

średnio wilgotna, lekka

tab_termin-kwitnieniaTermin kwitnienia:

VI

tab_dlugosc-kwitnieniaDługość kwitnienia:

4-6 tyg.

tab_rozmnazanieRozmnażanie:

siew nasion

tab_wydajnosc-miodowaWydajność miodowa:

300-500 kg/ha

tab_wydajnosc-pylkowaWydajność pyłkowa:

180-300 kg/ha

tab_kolor-obnozyKolor obnóży:

fioletowy, niebieskogranatowy

facelia_blekitna_(10)
Facelia błękitna, facelia wrotyczolistna)
Phacelia tanacolia Benth.
[DE] Die Rainfarn-Phazelie
[EN] lacy phacelia, blue tansy, purple tansy

W stanie naturalnym facelia występuje w Arizonie i Kalifornii, zaś w Europie jest uprawiana od połowy XIX w. Jej część nadziemną stanowi szorstko owłosiona łodyga, osiągająca 20-70 cm wysokości, z której wyrastają głęboko wcinane liście.

Kwiaty o niebieskiej, niebieskofioletowej, rzadziej białej barwie zebrane są w gęste, szczytowe skrętki. Do ich wyglądu nawiązuje łacińska nazwa rodzajowa rośliny wywodząca się od greckiego phákelos = wiązka, pęk.

Koronę kwiatów tworzy pięć zrośniętych płatków, o czym informuje pięć łatek (niezrośniętych szczytowych fragmentów płatków). Wewnątrz rurki korony, w połowie jej długości, znajduje się 10 osklepek (wyrostków korony), które chronią nektar przed wysychaniem.

Kwiaty mają 5 pręcików o długich, wystających poza koronę nitkach i purpurowoniebieskich pylnikach. Centralne miejsce w kwiecie zajmuje słupek, którego szyjka ze znamieniem także wystają daleko z korony. Owocem jest wielonasienna torebka. Facelia uprawiana jest w celach pastewnych, pszczelarskich i ozdobnych.

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Facelię rozmnaża się z nasion wysiewanych od wczesnej wiosny (III) do VII, a nawet VIII, lecz przy późnym siewie rośliny mogą nie zdążyć zakwitnąć. Niektórzy praktykują siew późnojesienny (wówczas rośliny kwitną w V), ale w warunkach klimatycznych Polski ten termin może być zawodny.

Największe znaczenie dla pszczół mają zasiewy do końca VI. Siew nie może być zbyt płytki (nasiona źle kiełkują na świetle), ani zbyt głęboki (nasiona mogą nie wykiełkować). Zalecana rozstawa to 20-25 cm (gleby słabsze) lub 30-40 cm (gleby lepsze) między rzędami i 6-8 cm w rzędzie.

Norma siewu wynosi 14-16 kg na glebach słabszych i 8-12 kg na glebach lepszych. Należy rozważnie stosować nawożenie azotowe, gdyż jego nadmiar sprawia, że rośliny bujnie rosną, ale jednocześnie wylegają i gniją oraz gorzej kwitną i słabiej nektarują. Facelię można uprawiać w siewie czystym lub w mieszankach z roślinami motylkowatymi.

facelia_blekitna_(7)
Facelia błękitna. Fot. Aneta Sulborska

Wyka bób (= bób)Vicia faba subsp. maior L.

Rodzina: Fabaceae – bobowate

tab_stanowiskoStanowisko:

słoneczne

tab_glebaGleba:

lżejsza, zasobna w składniki pokarmowe

tab_termin-kwitnieniaTermin kwitnienia:

V-VI

tab_dlugosc-kwitnieniaDługość kwitnienia:

2-3 tyg.

tab_rozmnazanieRozmnażanie:

siew nasion

tab_wydajnosc-miodowaWydajność miodowa:

25-60 kg/ha

tab_wydajnosc-pylkowaWydajność pyłkowa:

0,6 mg/kwiat

tab_kolor-obnozyKolor obnóży:

szarozielonkawy

wyka_bob_(2)
Wyka bób, bób
Vicia faba subsp. maior L.
[DE] Die Ackerbohne
[EN] broad bean, fava bean, or faba bean

Roślina wykształca wzniesioną, sinozieloną, czterokanciastą na przekroju łodygę, osiągającą 40-100 cm wysokości. Liście są złożone z 1-3 par grubych, eliptycznych listków. U podstawy liścia wyrastają małe, skrzydlaste, ostro zakończone przylistki, które obejmują łodygę.

Na przylistkach widoczne są nektarniki pozakwiatowe w postaci czarnych plamek. Przyjemnie pachnące (wieczorem zapach jest najsilniejszy), białe kwiaty wyrastają po 2-4 w kątach liści. Na górnym płatku (żagielku) występują fioletowe prążki, zaś u nasady środkowych płatków, nazywanych skrzydełkami lub wiosełkami, widoczne są czarne plamy.

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Owady korzystają także z nektaru wydzielanego przez nektarniki pozakwiatowe usytuowane na liściach. Wydajność miodowa wynosi 25-60 kg/ha. Miód z bobu krystalizuje szybko i ma gruboziarnistą konsystencję. Czasem na liściach pojawia się spadź. Z pyłku robotnice formują szarozielonkawe obnóża. Jeden kwiat produkuje 0,6 mg pyłku.

wyka_bob_(3)
Wyka bób. Fot. Aneta Sulborska

Rośliny preferują stanowiska słoneczne. Kwiaty najlepiej nektarują na glebach lżejszych, zasobnych w składniki pokarmowe. Rozmnażanie polega na wysiewie nasion pod koniec IV lub na początku V. Zalecana rozstawa między rzędami to 30-40 cm a w rzędzie co 25 cm.


 Wydanie tradycyjneZamów prenumeratę czasopisma "Pasieka"

Rośliny pożytkowe


Rośliny pożytkowe

Czym jest ePrenumerata? ePrenumerata to pełny dostęp do książek i numerów czasopisma „Pasieka” w aplikacji mobilnej oraz w serwisie w www.pasieka24.pl Wszystkie numery czasopisma „Pasieka” oraz książek w „Biblioteczce...

Prenumerata „Pasieki” Czasopismo „Pasieka” to pismo dla pszczelarzy z pasją. Wydawane jako dwumiesięcznik w ciągu roku ukazuje się 6 numerów. Prenumerata roczna obejmuje 6 kolejnych...

Ostatnio dodane

Cena za miód z krokusów Jeszcze rzadszy niż wierzbowy, miód...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 01-04-2020

W Stanach przestaje się opłacać produkcja miodu Zdjęcie: freepik. W USA...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 31-03-2020

Niebezpieczny wypadek z pszczołami w USA Zdjęcie: Honey Bears Honey...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 27-03-2020

Rynek produktów pszczelich rośnie zdjęcie: small_smiles Według raportu „Globalny Rynek Miodu...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 27-03-2020

Koronawirus może zwiększyć sprzedaż miodu w Stanach Autor: freepik. Początek roku...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 27-03-2020

„Pszczoły. Poradnik hodowcy” Wernera Gekelera – recenzja Zacznę od tego...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 26-03-2020

Zaświadczenie o posiadaniu i lokalizacji pasieki – może się...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 23-03-2020

Ciąg dalszy historii gąsienic barciaka zjadających plastik Zdjecie: Larwy tego...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 19-03-2020

Pszczelarz prosi o pomoc Zdjęcie: Z podopieczną w pasiece. Autor:...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 18-03-2020