fbpx

NEWS:

Szkodniki wosku. Biologia barciaków

Do szkodników wosku zaliczamy dwa pospolicie występujące w pasiece gatunki motyli nocnych: barciaka większego (Galleria mellonella) i barciaka mniejszego (Achroia grisella). Osobniki dorosłe potrafią, kierując się zapachem rodziny pszczelej, odnaleźć ule z bardzo dużej odległości. Ich stadia rozwojowe wywoływać mogą każdego roku duże straty w zapasach woszczyny.


Fot. Janusz Pudełko

Rozpiętość skrzydeł dorosłego barciaka większego waha się od 18 do 38 mm. Ma on barwę od żółtawej do brunatnoszarej, często z licznymi ciemnymi kropkami. Barciak mniejszy, zwany potocznie motylicą woskową małą, ma rozpiętość skrzydeł od 10 do 25 mm i zabarwienie srebrzystoszare. Wszystkie postacie dorosłe żyją bardzo krótko, ponieważ mają uwstecznione narządy rozrodcze i nie pobierają pokarmu.

Samica barciaka większego składa jaja w postaci pakietów zawierających średnio po 200 sztuk w każdym. W ciągu swojego życia potrafi złożyć do pięciu takich pakietów. Można je napotkać w różnych miejscach, nie tylko na samych plastrach, ale także w szczelinach ścian i na dennicy ula.

Szczególnie chętnie atakowane są plastry zapasowe, przechowywane w pustych ulach na pasieczysku. Samica barciaka mniejszego składa jaja pojedynczo lub po kilka sztuk, bardzo chętnie w narożnikach ramek lub dennicy ula. Ich liczba nie przekracza 100 sztuk.

Zaraz po wykluciu młode gąsienice rozpoczynają żerowanie na plastrach. Jego początek ma miejsce na wolnej krawędzi komórki plastra w postaci charakterystycznego „wybielonego kołnierzyka”. Widoczny jest także jasny pasek biegnący w głąb komórki – ślad, że gąsienica zeszła już na jej dno.

Młode gąsienice barciaka większego mają żółtawe zabarwienie, które wraz ze wzrostem i linieniem przechodzi w popielatoszare. Gąsienice barciaka mniejszego do końca swojego rozwoju zachowują zabarwienie jasnożółte.

Okres żerowania gąsienic w sprzyjających warunkach trwa około 3 tygodni. Wraz ze spadkiem temperatury ich rozwój ulega zahamowaniu. Już spadek temperatury poniżej 15°C powoduje, że gąsienice przestają żerować.

Nie giną jednak i wiosną znów mogą powodować szkody w zapasach woszczyny. Po okresie żerowania rozpoczynają poszukiwanie miejsc do...

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych ePrenumeratorów

Zapobieganie inwazji barciaków

Już wczesną wiosną należy zwrócić uwagę na rodziny, które nie dość intensywnie oczyszczają dennice z resztek po zimowli. Zlegające na dennicach duże ilości woskowych resztek są idealnym miejscem do rozwoju barciaków. Ich czyszczenie ogranicza radykalnie liczebność szkodników i poprawia higienę w ulu.



Fot. Janusz Pudełko

W czasie czyszczenia dennic stałych zwracamy baczną uwagę na narożniki i szczeliny, a w ulach o dennicy wielofunkcyjnej na płytki przesiewające i szufladki na obnóża (zwłaszcza pod spodem). Wszystkie zebrane odpadki dokładnie palimy.

W czasie sezonu wycofywane z gniazd plastry nie mogą być zbyt długo przechowywane za zatworami. Przetrzymywanie ich zapasów w pustych ulach na pasieczysku zawsze skończy się całkowitym ich zniszczeniem i silną inwazją szkodników w pasiece. Plastry wycofywane z gniazd powinny być na bieżąco oceniane, brakowane lub przenoszone do magazynów pasiecznych. Plastry ciemne, starsze niż 3-letnie powinno przeznaczać się do przetopienia.

Woszczynę z wycofanych plastrów wycinamy, zgniatamy ciasno i każdą porcję pakujemy w papier. Zgromadzone porcje wkładamy do szczelnego pojemnika, np. worka foliowego i dokładnie zawiązujemy. W celu lepszej ochrony wyciętej woszczyny można przed zawiązaniem worka wlać do środka ok. 50 ml benzyny (najlepiej ekstrakcyjnej).

Plastry przeznaczone do dalszego użytku umieszczamy na stojakach lub regałach z zachowaniem odpowiednich odległości. Należy zwrócić uwagę, aby...

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych ePrenumeratorów


dr Paweł Chorbiński


 Zamów prenumeratę czasopisma "Pasieka"


Czym jest ePrenumerata? ePrenumerata to pełny dostęp do książek i numerów czasopisma „Pasieka” w aplikacji mobilnej oraz w serwisie w www.pasieka24.pl Wszystkie numery czasopisma „Pasieka” oraz książek w „Biblioteczce...

Prenumerata „Pasieki” Czasopismo „Pasieka” to pismo dla pszczelarzy z pasją. Wydawane jako dwumiesięcznik w ciągu roku ukazuje się 6 numerów. Prenumerata roczna obejmuje 6 kolejnych...

Ostatnio dodane

Konkurs nr 3 w ramach akcji Korona dla Pszczół Zdjęcie:...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 21-09-2020

Miód a podatek cukrowy Zdjęcie: freepik. Podatek, który w założeniu ma...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 17-09-2020

Kradzież ramek z czerwiem Zdjęcie: freepik. Nieznany sprawca systematycznie zabierał z...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 16-09-2020

Niemcy - spadek produkcji miodu Zdjecie: Alexgrec, freepik. W Niemczech tegoroczne...

ze świata

Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka, 16-09-2020

Kosił łąkę kwietną na karmę dla królików Zdjęcie: Jarosław Gerczak. Jarosław...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 14-09-2020

W Szczecinie stanęła pierwsza miejska barć Zdjęcie: Materiały miasta Szczecin. Prawdziwa...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 14-09-2020

Konkurs nr 2 w ramach akcji Korona dla Pszczół Zdjęcie:...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 10-09-2020

Mecz na ostrzu… żądła Zdjęcie: freepik. W zeszłą sobotę Chorwacja grała...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 09-09-2020

Czy rzeczoznawcy chorób pszczelich pomogą weterynarzom? Zdjęcie: Wydawnictwo Pasieka. Rzeczoznawca chorób pszczół...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 08-09-2020