fbpx

NEWS:

Szkodniki wosku. Biologia barciaków

Do szkodników wosku zaliczamy dwa pospolicie występujące w pasiece gatunki motyli nocnych: barciaka większego (Galleria mellonella) i barciaka mniejszego (Achroia grisella). Osobniki dorosłe potrafią, kierując się zapachem rodziny pszczelej, odnaleźć ule z bardzo dużej odległości. Ich stadia rozwojowe wywoływać mogą każdego roku duże straty w zapasach woszczyny.


Fot. Janusz Pudełko

Rozpiętość skrzydeł dorosłego barciaka większego waha się od 18 do 38 mm. Ma on barwę od żółtawej do brunatnoszarej, często z licznymi ciemnymi kropkami. Barciak mniejszy, zwany potocznie motylicą woskową małą, ma rozpiętość skrzydeł od 10 do 25 mm i zabarwienie srebrzystoszare. Wszystkie postacie dorosłe żyją bardzo krótko, ponieważ mają uwstecznione narządy rozrodcze i nie pobierają pokarmu.

Samica barciaka większego składa jaja w postaci pakietów zawierających średnio po 200 sztuk w każdym. W ciągu swojego życia potrafi złożyć do pięciu takich pakietów. Można je napotkać w różnych miejscach, nie tylko na samych plastrach, ale także w szczelinach ścian i na dennicy ula.

Szczególnie chętnie atakowane są plastry zapasowe, przechowywane w pustych ulach na pasieczysku. Samica barciaka mniejszego składa jaja pojedynczo lub po kilka sztuk, bardzo chętnie w narożnikach ramek lub dennicy ula. Ich liczba nie przekracza 100 sztuk.

Zaraz po wykluciu młode gąsienice rozpoczynają żerowanie na plastrach. Jego początek ma miejsce na wolnej krawędzi komórki plastra w postaci charakterystycznego „wybielonego kołnierzyka”. Widoczny jest także jasny pasek biegnący w głąb komórki – ślad, że gąsienica zeszła już na jej dno.

Młode gąsienice barciaka większego mają żółtawe zabarwienie, które wraz ze wzrostem i linieniem przechodzi w popielatoszare. Gąsienice barciaka mniejszego do końca swojego rozwoju zachowują zabarwienie jasnożółte.

Okres żerowania gąsienic w sprzyjających warunkach trwa około 3 tygodni. Wraz ze spadkiem temperatury ich rozwój ulega zahamowaniu. Już spadek temperatury poniżej 15°C powoduje, że gąsienice przestają żerować.

Nie giną jednak i wiosną znów mogą powodować szkody w zapasach woszczyny. Po okresie żerowania rozpoczynają poszukiwanie miejsc do...

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Zapobieganie inwazji barciaków

Już wczesną wiosną należy zwrócić uwagę na rodziny, które nie dość intensywnie oczyszczają dennice z resztek po zimowli. Zlegające na dennicach duże ilości woskowych resztek są idealnym miejscem do rozwoju barciaków. Ich czyszczenie ogranicza radykalnie liczebność szkodników i poprawia higienę w ulu.



Fot. Janusz Pudełko

W czasie czyszczenia dennic stałych zwracamy baczną uwagę na narożniki i szczeliny, a w ulach o dennicy wielofunkcyjnej na płytki przesiewające i szufladki na obnóża (zwłaszcza pod spodem). Wszystkie zebrane odpadki dokładnie palimy.

W czasie sezonu wycofywane z gniazd plastry nie mogą być zbyt długo przechowywane za zatworami. Przetrzymywanie ich zapasów w pustych ulach na pasieczysku zawsze skończy się całkowitym ich zniszczeniem i silną inwazją szkodników w pasiece. Plastry wycofywane z gniazd powinny być na bieżąco oceniane, brakowane lub przenoszone do magazynów pasiecznych. Plastry ciemne, starsze niż 3-letnie powinno przeznaczać się do przetopienia.

Woszczynę z wycofanych plastrów wycinamy, zgniatamy ciasno i każdą porcję pakujemy w papier. Zgromadzone porcje wkładamy do szczelnego pojemnika, np. worka foliowego i dokładnie zawiązujemy. W celu lepszej ochrony wyciętej woszczyny można przed zawiązaniem worka wlać do środka ok. 50 ml benzyny (najlepiej ekstrakcyjnej).

Plastry przeznaczone do dalszego użytku umieszczamy na stojakach lub regałach z zachowaniem odpowiednich odległości. Należy zwrócić uwagę, aby...

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów


dr Paweł Chorbiński


 Zamów prenumeratę czasopisma "Pasieka"


e-Prenumerata to pełny dostęp do książek i numerów czasopisma „Pasieka” w aplikacji mobilnej i w serwisie www.pasieka24.pl Wszystkie numery czasopisma „Pasieka” oraz książki w...

Prenumerata „Pasieki” Czasopismo „Pasieka” to pismo dla pszczelarzy z pasją. Wydawane jako dwumiesięcznik w ciągu roku ukazuje się 6 numerów. Prenumerata roczna obejmuje 6 kolejnych...

Ostatnio dodane

Pszczelarski kalendarz biodynamiczny na 2020 r. Zdjęcie: Milan Motyka Dzięki uprzejmości...

z Polski

Kobiałka Teresa  - avatar Kobiałka Teresa , 17-02-2020

W Patagonii odkryto najstarszy dowód na istnienie pszczół W argentyńskiej...

ze świata

Kobiałka Teresa  - avatar Kobiałka Teresa , 17-02-2020

Zostań autorem "Pasieki" Jeśli mają Państwo ciekawe spojrzenia na pszczelarstwo...

Pasieka

Pasieka - avatar Pasieka, 13-02-2020

Czy na etykiecie z miodem musi być informacja o...

z Polski

Kobiałka Teresa  - avatar Kobiałka Teresa , 13-02-2020

ZZM w Krakowie zamierza w tym roku wysiać do...

z Polski

Kobiałka Teresa  - avatar Kobiałka Teresa , 13-02-2020

Kwiaty w miastach są częściej odwiedzane przez owady zapylające...

ze świata

Kobiałka Teresa  - avatar Kobiałka Teresa , 13-02-2020

Kolejny akt wandalizmu — ktoś zdemolował pasiekę koło Wałbrzycha Dziesiątego...

z Polski

Kobiałka Teresa  - avatar Kobiałka Teresa , 12-02-2020

Proces za użądlenie Pan Zbigniew Szafrański, mieszkaniec Jędrzychowa, od 5...

z Polski

Kobiałka Teresa  - avatar Kobiałka Teresa , 11-02-2020

Wykaz pasiek hodowlanych oferujących matki pszczele rekomendowanych przez Polskie...

Ogłoszenia

Pasieka - avatar Pasieka, 10-02-2020