fbpx

Stupina

Cum se transmit bolile albinelor. Partea 1.

Cum se transmit bolile albinelor…

Cum se transmit bolile albinelor. Partea 1. Agentii patogeni ai albinelor pot fi transmisi pe doua…

Cum se transmit bolile albinelor. Partea 1.
Stupina 1/2022 (7)

Cum se transmit bolile albinelor…

Marți, 08 Martie 2022

Cum se transmit bolile albinelor. Partea 1. Agentii patogeni ai albinelor pot fi transmisi pe doua…

Mini plus - mai mult mini sau plus? Partea a 2a
Stupina 3/2021 (6)

Mini plus - mai mult…

Marți, 05 Octombrie 2021

Mini plus - mai mult mini sau plus? Partea a 2a În prima parte a articolului, am…

Proprietăți pro-sănătate ale puietului de trantor
Stupina 1/2022 (7)

Proprietăți pro-sănătate ale puietului de…

Marți, 08 Martie 2022

Proprietăți pro-sănătate ale puietului de trantor Omogenatul de puiet de trantor (cunoscut sub denumirea de apilarnil…

Cum să protejezi o stupină împotriva devastării și furtului? Partea. 1.
Stupina 3/2021 (6)

Cum să protejezi o stupină…

Marți, 05 Octombrie 2021

Cum să protejezi o stupină împotriva devastării și furtului? Partea. 1. Într-o după-amiază însorită de septembrie, am…

“Plastic”, albine și viespi
Stupina 1/2022 (7)

“Plastic”, albine și viespi

Marți, 08 Martie 2022

“Plastic”, albine și viespi Plasticul, adică materialele plastice din polimeri naturali, sintetici sau modificați, cu proprietăți…

Plante utile mai puțin cunoscute
Stupina 3/2021 (6)

Plante utile mai puțin cunoscute

Marți, 05 Octombrie 2021

Plante utile mai puțin cunoscute În ultimii ani, pe piața Romaneasca si nu numai, au fost…

Lucrări asupra familiilor de albine în luna MAI
Stupina 2/2021 (5)

Lucrări asupra familiilor de albine…

Marți, 27 Aprilie 2021

după ing. Nicolae Foti, Constantin Antonescu, Eleodor Gh.Bistriceanu, Radu Vancea, prof. univ. dr. ing. Petre Iordache…

Controlul cu ultrasunete al Varroa destructor folosind un emițător sonic
Stupina 1/2022 (7)

Controlul cu ultrasunete al Varroa…

Marți, 08 Martie 2022

Controlul cu ultrasunete al Varroadestructor folosind un emițător sonic Ideea de a folosi ultrasunetele pentru a…

Proteine și activitate enzimatică în miere
Stupina 3/2021 (6)

Proteine și activitate enzimatică în…

Marți, 05 Octombrie 2021

Proteine și activitate enzimatică în miere Mierea este un amestec de cel puțin 181 de substanțe…

Trandafirii cataratori, din grădinile vizitate de albine
Stupina 2/2021 (5)

Trandafirii cataratori, din grădinile vizitate…

Marți, 27 Aprilie 2021

Trandafirii cataratori, din grădinile vizitate de albine Trandafiri urcând pe arcade, creând tuneluri elegante în grădini…

Compendiu de cunoștințe apicole despre virusurile albinelor, partea 2-a
Stupina 3/2021 (6)

Compendiu de cunoștințe apicole despre…

Marți, 05 Octombrie 2021

Compendiu de cunoștințe apicole despre virusurile albinelor, partea 2-a. În prima parte a publicației, autorii au descris…

Polenul cu miere provoacă alergii sau desensibilizare?
Stupina 2/2021 (5)

Polenul cu miere provoacă alergii…

Marți, 27 Aprilie 2021

Polenul cu miere provoacă alergii sau desensibilizare? Mierea de albine conține polen, colectat de albine, dar…

Stupina 1/2022 (7)

Stupina 1/2022 (7) 08-03-2022 Hits:1354

Anna Gajda, Ewa Mazur - avatar Anna Gajda, Ewa Mazur

Cum se transmit bolile albinelor. Partea 1.

Cum se transmit bolile albinelor. Partea 1. Agentii patogeni ai albinelor pot fi transmisi pe doua cai principale: verticala (de la matca la ou) si o...

Read more

Stupina 1/2022 (7) 08-03-2022 Hits:1542

Surowiec Marian - avatar Surowiec Marian

Controlul cu ultrasunete al Varroa destructor folosind un emițător sonic

Controlul cu ultrasunete al Varroadestructor folosind un emițător sonic Ideea de a folosi ultrasunetele pentru a controla varooza în coloniile de ...

Read more

Stupina 1/2022 (7) 08-03-2022 Hits:1221

Piątek Michał - avatar Piątek Michał

Turnarea mai rapidă și mai convenabilă a mierii, partea 2.

Turnarea mai rapidă și mai convenabilă a mierii, partea 2. În secțiunea anterioară a acestui articol, am descris o masă cu decantor gravitați...

Read more

Stupina 1/2022 (7) 08-03-2022 Hits:1841

Amor Rafał - avatar Amor Rafał

Cum să protejezi o stupină împotriva distrugerii și a furtului? Partea. 2.

Cum să protejezi o stupină împotriva distrugerii și a furtului? Partea. 2. În numărul 3/2021 din „STUPINA24” am descris posibilități...

Read more

Stupina 1/2022 (7) 08-03-2022 Hits:1525

Janicka Maria - avatar Janicka Maria

Grădina de vară cu stupină, in pădure

Grădina de vară cu stupină, in pădure Pădure de stejar secular– numele reflectă în mod miraculos atmosfera acestui tip de pădure. Stejari v...

Read more

Stupina 1/2022 (7) 08-03-2022 Hits:1429

Woyke Jerzy - avatar Woyke Jerzy

Comparația dintre biologia albinei Apis mellifera și a albinei gigantice Apis dorsata, partea a 3-a.

Comparația dintre biologia albinei Apis mellifera și a albinei gigantice Apis dorsata, partea a 3-a. A doua parte a articolului prezintă diferen...

Read more

Stupina 1/2022 (7) 08-03-2022 Hits:1271

Jaroński Jakub  - avatar Jaroński Jakub

“Plastic”, albine și viespi

“Plastic”, albine și viespi Plasticul, adică materialele plastice din polimeri naturali, sintetici sau modificați, cu proprietăți pe care le...

Read more

Stupina 1/2022 (7) 08-03-2022 Hits:4690

Sidor Ewelina - avatar Sidor Ewelina

Proprietăți pro-sănătate ale puietului de trantor

Proprietăți pro-sănătate ale puietului de trantor Omogenatul de puiet de trantor (cunoscut sub denumirea de apilarnil sau mai puțin frecvent api...

Read more

Stupina 1/2022 (7) 08-03-2022 Hits:1130

Jaroński Jakub  - avatar Jaroński Jakub

Revista presei mondiale

Revista presei mondiale „American Bee Journal” 3/2021 Ce au în comun virusurile albinelor și albinele? În numărul din martie al America...

Read more

Propolis (kit pszczeli)

pochodzenie, sposoby jego pozyskiwania oraz zastosowanie

Celem artykułu jest przedstawienie wszystkim tym, którzy interesują się pozyskiwaniem żywicy, propolisu do celów medycznych, niezbędnej wiedzy do zrozumienia pochodzenia propolisu, znaczenia jego składników w zachowaniu zdrowia, homeostazy organizmów roślin, ludzi oraz pszczół, jak również metod zwiększonego pozyskiwania propolisu do innych ważnych zastosowań.

подписка [...] - Nu poţi citi decât fragmente ale articolelor - Abonament



подписка [...] - Nu poţi citi decât fragmente ale articolelor - Abonament



Miejsca, gdzie znajdujemy żywice, propolis w gnieździe, mogą nas informować o ich funkcji. Słowo „propolis” idealnie odzwierciedla jego funkcję do oznaczenia zgromadzonej w okolicy wylotka żywicy i innych substancji, które mają zmniejszyć wielkość wylotka oraz odstraszyć potencjalnych intruzów.

подписка [...] - Nu poţi citi decât fragmente ale articolelor - Abonament



Niewielka średnica rurki ułatwia obronę, gdyż do gniazda może wejść pojedynczy mały szkodnik, ale nie cała grupa. Jeśli szkodnik będzie próbował wejść, to w krótkim czasie zostanie wyeliminowany. W tym kontekście kit żywiczny słusznie nazywany jest propolisem, ponieważ może chronić „miasto” - społeczność pszczół przed szkodnikami.

Pszczoły wykorzystują kit pszczeli nie jako środek dezynfekcyjny



Wykorzystanie składników propolisu w ulu

подписка [...] - Nu poţi citi decât fragmente ale articolelor - Abonament



Światło i cyrkulacja powietrza mogą stymulować zbiór propolisu (Krell 1996). Niewłaściwe zapachy pochodzące z różnych źródeł w ulu stymulują przynoszenie składników żywicy. Propolis osłabia ich wpływ na pszczoły oraz hamuje wzrost ich koncentracji.



Pszczoły A. mellifera gniazdujące w dziuplach pokrywają wnętrze otoczką 0,3-0,5 mm propolisu (Seeley i Morse 1976). Pszczoły rekrutują inne pszczoły tańcząc w okolicach miejsc kitowania, po to, aby pszczoły-towarzyszki zdjęły ładunki propolisu (Milum 1955), (Meyer 1956) i (von Frisch 1993).



Według Lipińskiego pszczoły mogą propolisować plastry z pyłkiem zanieczyszczone insektycydami lub środkami ochrony roślin. Pszczoły przy braku wosku mogą wykorzystywać żywicę do naprawy uszkodzonych komórek plastra, niektórzy uważają, że pszczoły je tak wzmacniają.

Propolis, żywice wykorzystują różne gatunki pszczół:
  • Pszczoły bezżądłowe Tetragonisca angustula uniemożliwiają wejście do gniazda mrówek, przez przyklejanie do ich nóg i czułków kawałków propolisu, co przyczynia się do ich unieruchomienia.
  • A. florea zbiera substancje żywiczne w celu ochrony plastra przez mrówkami, tworzy specjalne żywiczne pierścienie wokół gałęzi, do której przymocowany jest plaster. Świeża żywica jest często dokładana, co zapewnia jej stałą lepkość i skuteczność w stosunku do mrówek.
  • A. dorasta wykorzystuje propolis do wzmocnienia miejsca przyczepu plastra do gałęzi.
  • A. cerana- nie gromadzi propolisu (Seeley i Morse 1976; Crane 1990). Podobnie jest z pszczołą egipską.

Z czego powstaje propolis?

Składniki, z których powstaje propolis, zbierane są z drzew i roślin zielnych, które wydzielane są przez pączki liściowe kątowe i wierzchołkowe (Poprawko 1982), liście, okrywy pączków. Tkanki tych części roślin wydzielają różnego typu żywice, substancje balsamiczne, tłuszczowe, śluzowe, gumy, kleje, lateksy, substancje chroniące tkanki roślinne przed infekcjami.

подписка [...] - Nu poţi citi decât fragmente ale articolelor - Abonament



Niektóre rośliny owadopylne wytwarzają żywicę jako substrat przywabiający owady do zapylania, przeniesienia pyłku. Rośliny owadożerne wydzielają substancje żywiczne przez specjalne włoski w celu zwabienia owadów i ich pochwycenia.

Najczęściej tkanką wytwarzającą żywicę jest młoda tkanka pączków liściowych, kwiatowych, w przypadku roślin zranionych, tkanka otaczająca ranę. W niektórych przypadkach pszczoły tną, macerują fragmenty wegetatywnych tkanek, np. liści dla wyzwolenia potrzebnych do produkcji propolisu substancji (Teixeira i inni 2005).



подписка [...] - Nu poţi citi decât fragmente ale articolelor - Abonament



Substancje wydzielane przez wydzielnicze dyski liści brzozy mają charakterystyczne żółtawe zabarwienie. Końcowy produkt wytworzony z żywicy z dodatkiem pszczelego wosku jest popularnym zeskrobywanym przez pszczelarzy propolisem.

Dodatek wosku do żywicy, zmniejsza jej lepkość, a także modyfikuje inne właściwości, w tym terapeutyczne. Barwa żywicy wytwarzanej przez różne tkanki tego samego gatunku drzewa może się różnić. Barwa żywicy jest różna, zależna od tkanki określonego gatunku rośliny, spotyka się „krople” żywiczne lub obnóża żywiczne: jasnożółte, zielone, czerwone, czerwono-brązowe, bursztynowe (pomarańczowo-miodowe), brązowe.



подписка [...] - Nu poţi citi decât fragmente ale articolelor - Abonament



Możemy więc powiedzieć, że zbieranie tych substancji to nie tylko wyłącznie domena pszczół, ale także ludzi znających się na właściwościach wydzielin roślinych. Czasami przejeżdżając obok topoli czarnych, wyczuwa się charakterystyczny zapach przetworzonego już w ulu propolisu.

Zapach pochodzący z tych drzew mylnie sugeruje okoliczną pasiekę. Wskazuje to nam na to, że żywica z topoli czarnych w pewnych sytuacjach mogłaby być pozyskiwana z pączków drzew, z pominięciem pszczół. Składniki żywiczne z pędów topoli mogłyby być ekstrahowane przy pomocy alkoholu etylowego lub nieszkodliwych dla zdrowia rozpuszczalników.



подписка [...] - Nu poţi citi decât fragmente ale articolelor - Abonament

Pochodzenie propolisu

Rodzaj i barwa charakteryzuje pochodzenie propolisu. Na podstawie barwy propolisu określa się jego pochodzenie botaniczne i geograficzne. Propolis z Australii i krajów tropikalnych jest czarny, z Finlandii – pomarańczowy, z Kuby – ciemnofioletowy.



Propolis zielony

Pochodzenie botaniczne żywicy możemy także określić na podstawie terminu jej znoszenia do ula. Rodzaj propolisu może być identyfikowany przez wykorzystanie charakterystycznego składnika (markera) dla określonego gatunku propolisu, charakterystycznego dla żywicy danego gatunku rośliny.

подписка [...] - Nu poţi citi decât fragmente ale articolelor - Abonament



W przypadku zbioru składników propolisu okazało się, że pszczoła uszkadza żuwaczkami młode tkanki roślin. Według Teixeria i innych (2005) w masie żywicznej zebranej z koszyczków pszczół stwierdzono fragmenty liści z przewodami (kanalikami żywicznymi) i włoski wydzielnicze.

подписка [...] - Nu poţi citi decât fragmente ale articolelor - Abonament

Właściwy czas zbioru rośliny decyduje o najwyższej zawartości potrzebnych związków chemicznych. W brazylijskiej medycynie tradycyjnej z kwitnącej rośliny sporządzano herbatki, odwary, nalewki przeciw zapaleniom, wrzodom żołądka, zaburzeniom funkcjonowania wątroby.

Propolis zawiera Artepillinę C - czynnik antynowotworowy (opatentowany w Japonii). Brazylia eksportuje rocznie 70 ton propolisu zielonego do celów medycznych.

Brazylijski propolis (żywica) czerwony(a)

Po uszkodzeniu przez owady drążące kory, przewodów żywicznych krzewu kostrączyna (Dalbergia ecastophyllum L.), rośliny należącej do strączkowych powstają żywiczne czerwone wycieki. Pszczoły zbierają czerwonawe wydzieliny z otworów, ran tych roślin.

подписка [...] - Nu poţi citi decât fragmente ale articolelor - Abonament

Substraty propolisu

Znajomość tkanek wydzielających substraty propolisu poszczególnych gatunków drzew i dokładne miejsce ich występowania na drzewie pomaga rozpoznawać pochodzenie propolisu w ulu oraz ich źródła w środowisku w niektórych okresach, kiedy pszczoły nie wylatują z ula, co umożliwia ich pobranie bezpośrednio z drzewa.

Przygotowanie roztworów, trawienie, maceracja, rozcieranie pączków, młodych i rozwijających się liści, roślin propolisodajnych w „medycynie ekologicznej” umożliwia uzyskanie podobnych lub wartościowszych preparatów leczniczych niż preparaty propolisowe pozyskane z pomocą pszczół.

подписка [...] - Nu poţi citi decât fragmente ale articolelor - Abonament

Zbiór żywicy, starszego propolisu, innych lepkich substancji

Propolis jest substancją pochodzenia roślinnego przetworzoną przez pszczoły. Niewiele pszczół jest zaangażowanych w zbieranie propolisu, rzadko widzi się pszczoły przynoszące żywice, które po zmieszaniu z wydzielinami pszczoły oraz ze składnikami obecnymi w ulu, np. woskiem, stają się propolisem. Żywica zmieszana z woskiem pszczelim osiąga większą twardość, zmieniają się jej właściwości fizyczne. Najczęściej, wg literatury, propolis zawiera około 70% żywicy i około 30% wosku pszczelego.

подписка [...] - Nu poţi citi decât fragmente ale articolelor - Abonament



Szczególnie silne muszą być mięśnie poruszające żuwaczkami. Czynnikiem sprzyjającym zbieraniu żywicy przez pszczoły jest optymalna temperatura, która sprawia, że żywica mięknie, co ułatwia zbiór i transport do ula, jednak nie jest tak lepka, żeby przykleić się do żuwaczek.

подписка [...] - Nu poţi citi decât fragmente ale articolelor - Abonament



Autorzy (Nakamura i Seeley 2006) stwierdzili, że pszczoły mogą być zachęcane do dalszego zbierania żywicy przez szybkie rozładowywane ładunków żywicy przez pszczoły ulowe, bezpośrednio po jej przyniesieniu. Odbierać żywicę może jedna pszczoła lub kilka jednocześnie.

подписка [...] - Nu poţi citi decât fragmente ale articolelor - Abonament



Pszczoły dzięki wielkości i liczbie, zbierają żywicę efektywnie, nie zmieniając jej jakości. Pszczoły zbierają żywicę selektywnie, prawdopodobnie tę o najlepszej jakości, o najlepszych właściwościach, np. dobrej konsystencji, charakteryzującą się dobrym zapachem.

подписка [...] - Nu poţi citi decât fragmente ale articolelor - Abonament

Poławiacze propolisu

Konstrukcja poławiaczy propolisu powinna być oparta na obserwacjach, kiedy pszczoły i w jakich sytuacjach przynoszą najwięcej kitu (propolisu) do gniazda. Sposoby stymulacji zbierania propolisu opierają się na bodźcach, potrzebach, które pobudzają pszczoły do jego gromadzenia.

подписка [...] - Nu poţi citi decât fragmente ale articolelor - Abonament

Światło w ulu, lampa świecąca w ciągu dnia, stymuluje pszczoły do przynoszenia składników propolisu. Pszczoły, które zbierają dużo propolisu można selekcjonować. Brazylijscy pszczelarze w korpusach półnadstawek robią po obu ich stronach specjalne odejmowane puste listwy, których otwory (wycięcia) mają szerokość około 3 cm.

Brak części ścianki nadstawki, która w normalnym ulu chroni zapasy przed innymi pszczołami, stymuluje pszczoły do ich wypełniania żywicą oraz do obrony gniazda. Pszczoły szybko i w dużej ilości gromadzą propolis w tego typu nadstawkach.

Poławiacze nadstawkowe oraz zbiór żywicy przez pszczoły w Brazylii mozna obejrzeć na Youtube po wpisaniu hasła: red propolis lub green propolis. Niektóre ww. bodźce stymulujące pszczoły do zbierania żywic można wykorzystać do celowego zwiększonego pozyskiwania żywic.



подписка [...] - Nu poţi citi decât fragmente ale articolelor - Abonament

Pszczoły wykorzystują je głównie do uszczelniania, jednak przy okazji spełnia on w gnieździe inne role. Propolis jako produkt uboczny powstający podczas właściwego funkcjonowania rodziny, może uzyskać wysoką cenę, a oto niektóre przykłady cen na świecie za 1 kg surowego propolisu:

  • Japonia - około 350 zł/kg
  • Nowa Zelandia - około 400 zł/kg
  • Niemcy - około 600 zł/kg
  • USA - około 270 zł,
  • Polska - około 140 zł/kg,

Wykorzystując poławiacze pszczelarz pozyskuje więcej czystego propolisu, w którym może być więcej żywicy lub składników zebranych z roślin a mniej wosku. Do obserwacji aktywności pszczół zbieraczek żywicy, propolisu można zastosować specjalny przezroczysty tunel przed wylotkiem ula lub wylotowy poławiacz pyłku, który będzie zatrzymywał zbieraczki żywicy dla obserwacji ich przez pszczelarza.

Zastosowanie propolisu w rolnictwie i ogrodnictwie

Składniki chemiczne ważne dla zdrowia, „zamknięte” w żywicy, podlegają w mniejszym stopniu utlenianiu, rozkładowi, szczególnie wtedy, kiedy są przechowywane w niskich temperaturach, np. rzędu kilku stopni (4 stopni C). Konsystencja propolisu zmienia się wraz z temperaturą.

Obniżenie temperatury może przyczyniać się do twardnienia żywicy, a więc także, do braku dostępu powietrza do wnętrza masy propolisowej. Sprzyja to zamykaniu składników chemicznych prozdrowotnych i chroni je przed rozkładem na skutek działania czynników zewnętrznych.

подписка [...] - Nu poţi citi decât fragmente ale articolelor - Abonament

Dzięki upowszechnianiu wiedzy o propolisie, pogłębia się ludzka świadomość właściwości tego pszczelego produktu, a dzięki rozwojowi metod pozyskiwania tego cennego produktu, pszczelarze mogą zaspokoić popyt oraz dostarczyć chorującym cennego leku, który może pomóc im pozbyć się wielu dolegliwości.


Artur Kania

Literatura: Bankova V., De Castro S.L., Marcucci M.C., (2000) Propolis: recent advances in chemistry and plant origin. Apidologie 31: 3–15
de Sousa J.P.B., Leite M.F., JorgeR.F., ResendeD.O., da Silva, FilhoA.A., Furtado N.A.J.C., Soares A.E.E., Spadaro A.C.C, de Magalhaes P.M., Bastos J.K., (2011) Seasonality role on the phenolics from cultivated Baccharis dracunculifolia. Hindawi Publishing Corporation Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine Volume pp. 8
Daugsch A., Moraes C.S., Fort P., Yong K.P. (2008) Brazilian Red Propolis—Chemical Composition and Botanical Origin. eCAM 5(4): 435–441
Meyer W., (1954) Die “Kittharzbienen” und ihre Tätigkeiten. Z. Bienenforsch. 2: 185–200
Kato M., Yamada H., Fujiyoshi H., Kawai N., Sugimoto H., (2000) Field observation on source plants of brazilian propolis. Honeybee Science Vol. 21 Nr. 4 pp. 169-178,
Meyer W., (1956) “Propolis bees” and their activities. Bee World 37: 25–36
Nakamura J., Seeley Th.D., (2006) The functional organization of resin work in honeybee colonies. Behav. Ecol. Sociobiol. 60: 339–349
Kumazawa S., Nakamura J., Murase M., Miyagawa M., Ahn M.-R., Fukumoto S., (2008) Plant origin of Okinawan propolis: honeybee behavior observation and phytochemical analysis. Naturwissenchaften 95: 781–786
Silici S., (2001) Chemical composition and antibacterial activity of propolis collected by three different races of honeybees in the same region. J. Ethnopharmacol., 9: 69–73
Warakomska Z., Maciejewicz W., (1992) Microscopic analysis of propolis from Polish regions. Apidologie 23: 277-283

Porady Pasieczne